Το άλλοθι της τελευταίας ευκαιρίας 6/7/2008
Posted by Γιώργος Κέντας in Κυπριακό.add a comment
Το καλύτερο άλλοθι σε μια αποτυχία είναι η επίκληση της τραγικότητας του αποτελέσματος. Ενώ καταβλήθηκαν όλες οι προσπάθειες, με εντιμότητα και ειλικρίνεια, το αποτέλεσμα ήταν τραγικά ατυχές. Για το Κυπριακό γίνεται τα τελευταία χρόνια μια συστηματική προσπάθεια εμπέδωσης της άποψης περί τελευταίας ευκαιρίας, με την προοπτική της εμβάθυνσης αν όχι την νομιμοποίησης της διχοτόμησης να επικρέμεται ως δαμόκλειος σπάθη. Φαίνεται να έχει λησμονηθεί, όμως, το γεγονός ότι αυτή η εικόνα της πραγματικότητας είναι μια κοινωνική κατασκευή, η οποία βασίζεται πάνω σε μια σειρά αναλύσεων, οι οποίες κτίζονται με τη σειρά τους πάνω κάποιες υποθέσεις εργασίας ή πεποιθήσεις. Όπως θα υποστήριζαν οι Jill Freedman και Gene Combs, συγγραφείς του περίφημου βιβλίου “Narrative Therapy”, όλοι όσοι υποστηρίζουν ότι παραμένει μόνο μία ευκαιρία για λύση του Κυπριακού, απλώς ενστερνίζονται μια πραγματικότητα η οποία απορρέει από μια προτίμησή τους και, ως εκ τούτου, αυτή η «πραγματικότητα» είναι υποκειμενική.
Σε αναζήτηση μιας νέας ιδεολογίας για την Ευρώπη 4/7/2008
Posted by Γιώργος Κέντας in Διεθνή Θέματα.2 comments
Ίσως να είναι νωρίς για να ανακηρύξουμε το τέλος της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, δεν είναι όμως καθόλου νωρίς για να παρατηρήσουμε ότι ο τρόπος με τον οποίο οικοδομήθηκε η ΕΕ στον 20ό και στις απαρχές του 21ου αιώνα επιφυλάσσει κάποια όρια, τα οποία φαίνεται να πλησιάζουμε. Η απόρριψη της Συνθήκης της Λισσαβόνας από τον ιρλανδικό λαό, καθώς επίσης και ο σκεπτικισμός άλλων λαών της Ευρώπης δεν δείχνουν παρά τις συνέπειες μιας διαρκούς κρίσης στην Ευρώπη. Αυτή η κρίση δεν είναι μόνο πολιτική, είναι πρωτίστως κοινωνική και οικονομική. Όπως επίσης δεν οφείλεται μόνο στην κρίση εμπιστοσύνης και στο δημοκρατικό έλλειμμα που εκτρέφονται εδώ και δεκαετίες στους κόλπους της Ένωσης. Η κρίση εκπηγάζει μέσα από συσσωρευμένες αποτυχίες των ηγεσιών να δώσουν λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας των νέων, σύνθετων και πολύπλοκων πολυεθνικών κοινωνιών της Ευρώπης. Το αποτυχημένο δημοψήφισμα στην Ιρλανδία κτύπησε ίσως το τελευταίο καμπανάκι πριν από ένα σημείο χωρίς επιστροφή.
Παραδόξως, η ΕΕ φαίνεται να μην επιθυμεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματά της. Αντίθετα, προσπαθεί να τα εξορκίσει. Ερμηνεύοντας το αποτέλεσμα στην Ιρλανδία, ο κ. Σακροζί υποστήριξε την άποψη ότι ‘οι πολίτες δεν αντιλαμβάνονται τον τρόπο με τον οποίο οικοδομούμε (sic) την ΕΕ’. Αυτή η άποψη συνοψίζει μια βαθιά πεποίθηση της πλειοψηφίας των πολιτικών ηγεσιών στην Ευρώπη, η οποία θεωρεί ότι οι πολίτες δεν είναι σε θέση να συμμετέχουν στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων. Τι είναι όμως αυτό που κάνει τη συμμετοχή των πολιτών στην επικύρωση μιας Συνθήκης πιο κρίσιμη από τη συμμετοχή τους στην εκλογή πολιτικής ηγεσίας; Σίγουρα όχι ο βαθμός κατανόησης, αλλά το γεγονός ότι οι πολιτικές ηγεσίες κρίνονται σε περιοδική βάση, ενώ οι Συνθήκες της ΕΕ μια φορά και δια παντός. Η συζήτηση θα μπορούσε να τερματιστεί εδώ με τη διαπίστωση ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει πρόβλημα δημοκρατικότητας. Δεν θα ήταν όμως αρκετό.
Τα αίτια της τρέχουσας κρίσης αφορούν κυρίως την παρακμή της επικρατούσας ιδεολογίας πάνω στην οποία κτίστηκαν οι κοινωνίες στην Ευρώπη, δηλαδή της ιδεολογίας του φιλελευθερισμού. Η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της ατομικής ελευθερίας, από τη μια, και της ισότητας, από την άλλη, έχει ανατραπεί οριστικά. Η άμετρη προστασία της ατομικής και εταιρικής πρωτοβουλίας στο πλαίσιο της φιλελεύθερης οικονομίας της αγοράς και του ελεύθερου ανταγωνισμού λειτούργησε σε βάρος της ισότητας των πολιτών και οδήγησε στην ανισομερή κατανομή του πλούτου και της ιδιοκτησίας, γεγονός που αντανακλάται και στην κατανομή πολιτικής εξουσίας στις σύγχρονες ευρωπαϊκές κοινωνίες. Ιδιαίτερα στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, η αδυναμία του κρατών μελών και της ΕΕ να ελέγξουν την κατανομή πλούτου και εξουσίας έχει δώσει ένα υπερεθνικό χαρακτήρα σε αυτό το φαινόμενο. Οι Ευρωπαίοι πολίτες παρατηρούν ότι η ΕΕ ενδιαφέρεται κυρίως για την προστασία των κανόνων της αγοράς χωρίς να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τα πραγματικά τους προβλήματα, τα οποία προκύπτουν ως παράπλευρες απώλειες της παγκοσμιοποίησης.
Η απουσία εναλλακτικής πολιτικής πρότασης απλώς οξύνει την κρίση. Η εναλλαγή ανάμεσα σε δεξιές και σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις δεν φαίνεται να κάνει πλέον αίσθηση στις κοινωνίες της Ευρώπης. Η ευρωπαϊκή αριστερά έχει εγκλωβιστεί σε μια συνεχή και συχνά μίζερη ρητορική διαμαρτυρίας, η οποία στερείται πρότασης και οράματος. Αναμφίβολα, η θεωρία του λεγόμενου «τρίτου δρόμου» φαίνεται να απέτυχε οριστικά, αφού δεν μπόρεσε να συστηματοποιήσει την πρόταση για το κοινωνικό κράτος.
Δεν θα ήταν υπερβολή να ισχυριστούμε ότι ζούμε στην περίοδο του μετά-Διαφωτισμού. Μια ιδιόμορφη περίοδο όπου ο φιλελευθερισμός επικρατεί ως μια ηγεμονική ιδεολογία που καλλιεργεί την ανελευθερία, την αποξένωση και την απολιτικοποίηση του κοινωνικού βίου.
The EU Lisbon Treaty: The Failed Stake of Democratization 15/6/2008
Posted by Γιώργος Κέντας in In English, Διεθνή Θέματα.Tags: EU, Treaty of Lisbon
add a comment
Μια πρώτη αξιολόγηση της νέας συμφωνίας 22/3/2008
Posted by Γιώργος Κέντας in Κυπριακό.Tags: Συμφωνία 21ης Μαρτίου 2008, Ταλάτ, Χριστόφιας
add a comment
Στις 21 Μαρτίου 2008 οι ηγέτες της ελληνοκυπριακής και τουρκοκυπριακής κοινότητας αποφάσισαν τη σύσταση ομάδων εργασίας και τεχνικών επιτροπών οι οποίες θα πρέπει να παραγάγουν έργο σε τρεις μήνες. Τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας θα αξιολογηθούν από τους δύο ηγέτες, οι οποίοι δεσμεύτηκαν να αρχίσουν απευθείας διαπραγματεύσεις.
Αυτή η συμφωνία αποτυπώνει τα όρια της ευελιξίας των δύο ηγετών. Από τη μια, ο κ. Χριστόφιας θεωρεί ότι η επανέναρξη απευθείας συνομιλιών δεν χρειάζεται να βασιστεί σε μια συγκεκριμένη μορφή προετοιμασίας. Αρκεί να υπάρξει μια σύντομη περίοδος προετοιμασίας. Από την άλλη, ο κ. Ταλάτ εμφανίστηκε να μην απαιτεί την έναρξη απευθείας διαπραγματεύσεων χωρίς οποιανδήποτε μορφή προετοιμασίας. Σίγουρα ο κ. Χριστόφιας έδειξε διάθεση περισσότερης ευελιξίας. Η αρχική του θέση ήταν η υλοποίηση της συμφωνίας της 8ης Ιουλίου, η οποία επιδιώκει τη γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στις θέσεις των δύο πλευρών και τη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης προκειμένου να αρχίσουν απευθείας συνομιλίες. Η νέα συμφωνία προβλέπει απλώς μια περίοδο προετοιμασίας και έναρξης απευθείας διαπραγματεύσεων, ανεξάρτητα από την ποιότητα και ποσότητα του έργου των σχετικών ομάδων και επιτροπών. Η αρχική θέση του κ. Ταλάτ ήταν η έναρξη διαπραγματεύσεων στη βάση του σχεδίου Ανάν και μιας σειράς άλλων παραδοχών για τις πραγματικότητες επί του εδάφους (π.χ. ύπαρξη δύο κρατών). Η συμφωνία υπονοεί ότι οι απευθείας διαπραγματεύσεις θα αρχίσουν χωρίς προϋποθέσεις. Οι δύο πλευρές θα μπορούν να θέσουν τις θέσεις τους κατά τη διάρκεια αυτών των συνομιλιών.
